MSCs – mezenchymalne komórki macierzyste – Medicinal Signaling Cells

Czym są mezenchymalne komórki macierzyste (MSCs)?

Mezenchymalne komórki macierzyste (ang. mesenchymal stem cells – MSCs) – to populacja komórek mających zdolność do samoodnawiania oraz przekształcania się w co najmniej trzy typy tkanek: tkankę kostną, tkankę chrzęstną oraz tkankę tłuszczową.

Skąd pobierane są mezenchymalne komórki macierzyste?

Istnieje możliwość izolacji MSCs z większości unaczynionych tkanek.

Jakie są źródła mezenchymalnych komórek macierzystych?

Można wyróżnić dwa źródła ich uzyskiwania:
* dojrzałe, w pełni ukształtowane tkanki dorosłego człowieka (najczęściej wykorzystywane są: tkanka tłuszczowa, szpik kostny oraz miazga zębowa) oraz
* tkanki związane z porodem (najczęściej wykorzystywane są: galareta Whartona znajdująca się w pępowinie oraz w krew pępowinowa).

Co oznacza „mezenchymalne”?

Mezenchymalne – nazwa pochodzi od mezenchymy,czyli tkanki zarodkowej pochodzącej z jednego z trzech listków zarodkowych – mezodermy (pozostałe dwa to ektoderma oraz endoderma). W dalszym rozwoju przekształcają się one w tkanki i narządy. Występują wyłącznie w okresie zarodkowym. Z mezenchymy powstają wszystkie rodzaje tkanek łącznych: tkanka kostna, tkanka chrzęstna, tkanka tłuszczowa oraz krew.

Jakie mają właściwości?

Mezenchymalne komórki macierzyste mają unikatowe właściwości:
* samoodnawiania,
* różnicowania oraz regeneracji – mogą odtwarzać co najmniej trzy typy tkanek: kość, chrząstkę, tkankę tłuszczową,
* immunomodulujące – mają wpływ na układ odpornościowy,
* przeciwzapalne,
* przeciwstarzeniowe (antyapoptotyczne),
* naprawcze,
* neowaskularyzacyjne – czyli pobudzają proces tworzenia nowych naczyń krwionośnych, korzystnego np. w podczas gojenia ran.

Gdzie wykorzystywane są MSCs?

MSCs wykorzystywane są w: medycynie regeneracyjnej, estetycznej. ortopedii oraz medycynie sportowej.

Jakie jest zastosowanie w ortopedii i medycynie sportowej ?

W zakresie ortopedii i medycyny sportowej mezenchymalne komórki macierzyste mają zastosowanie w:
* leczeniu zmian zwyrodnieniowych stawów: kolanowego, biodrowego, barkowego,
* regeneracji kości np. w przypadkach braku zrostu,
* leczeniu następstw urazów oraz uszkodzeń ścięgien, więzadeł, łękotek, mięśni, chrząstki stawowej oraz dysków międzykręgowych kręgosłupa (poprzez przyspieszenie procesu ich regeneracji),
* przyspieszaniu procesu wgajania przeszczepu po zabiegach rekonstrukcyjnych np. więzadła krzyżowego przedniego (ACL) .

Jak uzyskujemy mezenchymalne komórki macierzyste?

Najczęściej izoluje się je z tkanki tłuszczowej pobranej z okolicy brzucha. Wykorzystywany jest dedykowany, specjalistyczny zestaw do preparatyki lipoaspiratu oraz wirówka laboratoryjna. Wszystko odbywa się w znieczuleniu miejscowym pacjenta.

Jak pobiera się mezenchymalne komórki macierzyste?

Jako że najczęstszym źródłem uzyskiwania MSCs jest tkanka tłuszczowa pobiera się ją z brzucha, z zewnętrznej lub wewnętrznej powierzchni uda lub bocznych części tułowia.
Podczas procesu pobierania tkanki pacjent leży na plecach lub na boku.

Jak długo trwa zabieg pobrania komórek?

Cała procedura trwa około 20-30 minut.

Czy mezenchymalne komórki macierzyste to prawidłowa nazwa?

Nazwa ta funkcjonuje od kilkudziesięciu lat jednak uważa się, że może być myląca. Coraz częściej stosuje się nazwę „Medicinal Signaling Cells”, aby podkreślić fakt, że komórki te znajdując się w miejscu uszkodzenia wydzielają cząsteczki troficzne oraz immunomodulujące, dzięki czemu wspomagają procesy regeneracyjne.